DE WADDEN – De kwelders van het waddengebied zijn in het broedseizoen afgesloten voor wandelaars. Het doel van deze maatregel is om broedende vogelsoorten niet te storen. De Waddenvereniging stelt dat het selectief openstellen van kwelders ook positieve gevolgen kan hebben.
Volledige afsluiting kent nadelen. Zo kan het leiden tot weerstand, vooral wanneer regels als te streng of onnodig worden ervaren. Voornamelijk omwonenden volgen niet altijd de regels, vertelt Renate de Backere van de Waddenvereniging: “Zij eigenen het gebied toe en negeren de bordjes nog wel eens.” Het deels openstellen van kwelders kan bijdragen aan het beschermen van de gebieden. “Hoe meer mensen zich bewust zijn van de schoonheid en de kwetsbaarheid, hoe opener mensen zijn naar beschermingsmaatregelen.” Oftewel: beschermen door beleven.
Waardering
Een belangrijk argument is volgens de Waddenvereniging dat natuurbeleving bijdraagt aan draagvlak voor natuurbescherming. Positieve ervaringen vergroten de waardering voor de natuur. Maar de Waddenvereniging wil de kwelders niet volledig openstellen, vertelt De Backere: “In broedgebieden is er rust nodig. Iedere keer dat vogels opschrikken verspillen ze energie die ze nodig hebben voor hun trekvluchten. Maar ondertussen is het heel belangrijk dat we mensen laten ervaren hoe mooi het hier is.”
Excursies
Schiermonnikoog is een goed voorbeeld van ‘beschermen door beleven’. Natuurmonumenten organiseert excursies in broedgebieden om mensen bewust te maken van de broedende vogelsoorten. “Sommige mensen weten niet dat er vogels zijn die op de grond broeden. Mensen kunnen veel schade aanrichten als ze in een broedgebied lopen”, vertelt Cynthia Borras van Natuurmonumenten Schiermonnikoog. Voor de eilanders wordt er ieder jaar een gratis excursie door de broedgebieden georganiseerd om ze te informeren over de broedende vogels.
Volgens Borras hangt de afsluiting van de kwelders op Schiermonnikoog af van de vogelsoort die er broedt. Zo is de Oosterkwelder afgezet omdat de broedende lepelaars niet tegen verstoring kunnen. Naast de lepelaars is het bij Natuurmonumenten ook bekend dat stormmeeuwen niet tegen verstoring kunnen. “Vanaf de Kobbeduinen tot de Oosterpunt is het eiland afgesloten. Dat is afgesproken toen het eiland nationaal park werd. Maar op Schiermonnikoog is verder bijna alles openbaar en toegankelijk. Je mag struinen op Schiermonnikoog.”
Ook voor Natuurmonumenten is de beleving een belangrijk onderdeel van de bescherming van vogelsoorten. De georganiseerde excursies houden rekening met de vogelsoorten door om de kolonies heen te lopen. Daarnaast worden de vogelsoorten zorgvuldig gemonitord. Natuurmonumenten weet precies hoe het met de vogelkoloniën door de jaren heen gaat. Borras: “Wij geven al veertig jaar een meeuwenexcursie op de Oosterkwelder. Als er verstoring zou zijn, hadden we dat al lang niet meer gedaan.” Daarnaast zet Natuurmonumenten direct delen van het strand af als er strandbroeders zijn die niet tegen verstoring kunnen.
