WADDENGEBIED – Van plastic en hout tot bakstenen, dakpannen en paraffine: in de Waddenzee spoelt veel verschillend afval aan. Sinds 2018 onderzoekt Waardenburg Ecology dit in opdracht van Rijkswaterstaat. In 2025 zijn de Steenplaat, Griend en de Zuiderduintjes opnieuw drie keer onderzocht. Deze plekken worden niet of nauwelijks door recreanten bezocht. Daardoor geeft het gevonden afval een goed beeld van wat via het water in de Waddenzee terechtkomt.

Plastic blijft belangrijk, maar niet overal

Op de Steenplaat werd vooral plastic gevonden. In totaal telden onderzoekers daar in 2025 127 stukken afval. In het vak voor klein afval werden 93 stukken gevonden: het hoogste aantal sinds het begin van de metingen. Vooral tijdens de eerste onderzoeksronde lag er veel plastic ‘pluis’. De oorzaak van deze stijging is nog niet duidelijk. Griend heeft van de onderzochte plekken de hoogste dichtheid aan zwerfafval. Volgens het rapport spelen de haven van Harlingen en de vaarroutes naar Vlieland en Terschelling waarschijnlijk een rol. Naast plastic vinden onderzoekers op Griend veel keramiek, vooral stukken baksteen en dakpan. Mogelijk zijn dit resten van oude bebouwing of materiaal dat vroeger is gebruikt om eilanden op te hogen en te verstevigen.

Veel paraffine op de Zuiderduintjes

De Zuiderduintjes vallen op door een sterke stijging van het aantal kleine afvalstukken. In het vak van 100 meter steeg het aantal van 286 in 2024 naar 1.396 in 2025. Dat kwam vooral door 1.225 kleine stukjes paraffine. Ook werden er plastic, glas en keramiek gevonden. Het onderzoek vond plaats op zandplaten en dus niet op de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden. De ligging van de onderzoeksplekken helpt juist om te onderzoeken welk afval via zee en stroming wordt aangevoerd.

Geen peuken en geen herkenbaar afval van MSC Zoë

Opvallend is dat onderzoekers geen sigarettenpeuken vonden. Op Noordzeestranden van de Waddeneilanden werden tijdens een opruimactie in 2025 juist 1.351 peuken gevonden. Volgens het rapport wijst dit erop dat peuken vooral door bezoekers op stranden worden achtergelaten en niet vanuit zee aanspoelen. Ook zijn in 2025 geen stukken afval gevonden die met zekerheid afkomstig waren van de containerramp met de MSC Zoë uit 2019. Op Nederlandse Noordzeestranden werd dat jaar nog wel containergerelateerd afval gevonden.