DE WADDEN – Alle volwassen inwoners van de vijf Waddeneilanden krijgen de komende tijd een uitnodiging van Planbureau Fryslân om mee te doen aan een Waddenpanel, schrijft Omrop Fryslân.

Het doel is om meer gegevens te verzamelen over hoe eilanders denken over thema’s als hun leven, het woonaanbod en de voorzieningen op het eiland. De informatie kan gemeenten weer helpen om beter beleid te maken.

Te weinig panelleden van het eiland
Het planbureau verstuurt verschillende keren per jaar een vragenlijst naar een panel van Friezen over zaken als veiligheid, zorg en openbaar vervoer. Het panel bestaat uit ruim 8.000 leden.

Maar die komen vooral van de vaste wal. “Van de eilanden hebben we in totaal slechts enkele tientallen deelnemers”, zegt Arlette Bickel van Planbureau Fryslân.

En dat zijn er te weinig om betrouwbare uitspraken te doen over hoe eilandbewoners over sommige thema’s denken.

Door nu naar alle volwassen eilanders een uitnodiging te sturen, hoopt Bickel op meer deelnemers. “Om resultaten uit te splitsen per eiland, hebben we minimaal 100 respondenten per eiland nodig. En idealiter meer.”

Eilanders krijgen nu eerst een brief met daarin een link naar een vragenlijst over brede welvaart.

Andere thema’s en problematiek zoals op de vaste wal
Dat houdt in hoe mensen kijken naar hun eigen levens en omgeving, en wat mensen belangrijk vinden voor de toekomst.

De nadruk ligt in dit eerste onderzoek op wonen. Dat is een onderwerp dat op eilanden heel andere problemen met zich meebrengt dan op de vaste wal, zegt Kees Praamstra. Hij is secretaris-directeur van het samenwerkingsverband De Waddeneilanden.

“Denk alleen maar aan de druk die de recreatie- en toerismesector legt op het woningaanbod.”

Sommige periodes in het jaar lopen de eilanden over van de toeristen, zegt hij. “Daarvoor moet allemaal personeel worden ingezet. Zij moeten allemaal ergens wonen, dus is er veel tijdelijke personeelshuisvesting nodig.”

Beleid op basis van data
Het idee voor het Waddenpanel ontstond uit de noodzaak om meer inzicht te krijgen in de situatie op de eilanden, zegt Praamstra.

Hij vertelt dat de behoefte aan cijfers vooral duidelijk werd sinds de Waddeneilanden geld uit de Regiodeal krijgen van het Rijk. Om te kunnen zien of dat geld zijn werk doet, hebben de eilandgemeenten gegevens nodig.

“Want als je beleid maakt, dan wil je dat doen op basis van data. Maar toen viel ons op dat we over veel onderwerpen nauwelijks cijfers hebben.”

Als het Waddenpanel een succes is, kunnen de gemeenten de onderzoeksgegevens zelf ook gebruiken om beleid te maken of aan te passen.

“Je hoort altijd wel meningen via de gesprekken die je hebt met bewoners, maar dat is nooit compleet. Planbureau Fryslân is onafhankelijk, de data die zij verzamelen zijn niet gekleurd.”

Andere gemeenten gebruiken de gegevens van het planbureau ook. “In Ooststellingwerf hebben ze onze trendanalyse gebruikt voor het schrijven van hun toekomstvisie”, noemt Bickel als voorbeeld.

Ene thema aantrekkelijker dan het andere
In het eerste onderzoek voor de eilandbewoners vraagt ze of de respondenten op de eilanden zijn opgegroeid, of hun kinderen daar willen blijven wonen, wat daarvoor nodig is, en hoe ze kijken naar het eilandleven in de toekomst.

“Aan het eind van de vragenlijst krijgen ze de vraag of ze vaker een vragenlijst willen invullen.”

Bickel weet uit eigen ervaring dat het ene thema aantrekkelijker is voor mensen om in te vullen dan het andere. “We weten wat mensen leuker vinden om in te vullen. Dat zal bij dit Waddenpanel ook zo zijn.”

“Per vragenlijst moeten we bekijken of genoeg mensen het hebben ingevuld. Dat moeten we afwachten. We streven ernaar om in elk geval iets te kunnen zeggen over de Waddeneilanden als geheel. Maar nog mooier zou het zijn als we ook over individuele eilanden resultaten krijgen.”

Als dat laatste niet lukt, dan zijn er genoeg onderwerpen waarbij de eilanden in zijn geheel verschillen met het vasteland, zegt Praamstra.

“Denk aan de bereikbaarheid, wonen, waterveiligheid. Maar ook de economie: de eilanden zijn nu erg afhankelijk van recreatie en toerisme. Kunnen we andere sectoren versterken?”