Wie reikt het Werelderfgoedcentrum Waddenzee de helpende hand? De komende dagen moet blijken of het WEC in Lauwersoog de resterende bijna twee miljoen euro bijeenkrijgt en zo het voortbestaan kan veiligstellen, meldt RTV Noord.

Massaal stroomden de donaties binnen na de noodkreet die het WEC bijna twee weken geleden slaakte. ‘Het WEC dreigt te verdwijnen. Help mee! Doneer voor ons voortbestaan’, schreef de directie van de zeehondenopvang annex waddenexpositie bijna wanhopig op de site.

Als er geen hulp zou komen, zou de schuld van 2,8 miljoen euro die het WEC heeft bij een reeks partijen onherroepelijk het einde betekenen. ‘Het WEC gaat failliet’, riep de directie dramatisch uit, doelend op de consequenties van het miljoenendebacle, dat ontstond tijdens de bouw van het prestigieuze pand op de rand van wad en land.

‘Dierenleed dreigt’
Het ultieme appèl van het WEC-leiding op het gevoel van medeleven met het ‘dierenleed’ dat het gevolg zou zijn van het verdwijnen van de zeehondenopvang, leverde zo’n 1,2 miljoen euro aan giften op. ‘Wat als wij er niet meer zijn?’, zo schetste het WEC een zwarte toekomst voor de zeehond in de Waddenzee.

Maar met ruim een miljoen aan giften is het WEC er nog lang niet, want er moet nog altijd een kleine twee miljoen worden vergaard.

Tijd dringt
En de tijd dringt, want de directie en de raad van toezicht van het WEC hebben zichzelf tot komend weekend de tijd gegeven om een oplossing te vinden voor de financiële malaise. Komt die er niet, dan vraagt de zeehondenopvang annex waddenexpositie zelf het faillissement aan.

Van de provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland kan het WEC weinig verwachten, tot frustratie van WEC-directeur Bas Wemmenhove. Ieder perspectief werd volgens Wemmenhove weggeslagen toen die overheden twee weken geleden lieten weten hun handen van het WEC af te trekken.

De financiële positie van het WEC is dusdanig dramatisch dat ook een bijdrage van de kant van gemeente en provincie het WEC er niet doorheen zou slepen, lieten Het Hogeland en de provincie Groningen weten.

Crediteurenakkoord afgeketst
Daarmee was ook de kans op een akkoord met de schuldeisers van de baan. Het idee was namelijk dat met de bijdrage van de overheden de voornaamste schuldeisers, vooral bouw- en infrabedrijven, ongeveer de helft van hun uitstaande rekeningen betaald konden krijgen.

De boodschap van provincie en gemeente kwam als een totale verrassing voor het WEC, aldus Wemmenhove, want de gesprekken met de gemeente en provincie over een reddingsoperatie liepen nog en de WEC-leiding ‘zat er positief in’.

Op voorspraak van D66 debatteren Provinciale Staten woensdag over de noodlijdende financiële situatie van het Werelderfgoedcentrum.

Geen hulp van geldschieters
Ook hoeft de zeehondenopvang niet te rekenen op hulp van de grootste geldschieters bij de realisatie van het project: het Waddenfonds en het Nationaal Programma Groningen (NPG).

Het Waddenfonds subsidieerde 12,4 miljoen euro voor de bouw van het 43,7 miljoen euro kostende, imposante gebouw, ontworpen door het Deense architectenbureau Dorte Mandrup.

Maar op dit moment ziet het Waddenfonds voor zichzelf geen rol bij het overeind houden van het WEC, laat secretaris-directeur Geert Boesjes weten. Zelf initiatief nemen noemt hij ‘prematuur’. ‘We willen eerst afwachten wat de reddingsactie en de nieuwe plannen opleveren.’

Nieuwe plannen zijn overigens hard nodig, ook als de huidige schuld wordt ingelost. Om het WEC draaiende te houden, zullen namelijk ook de tegenvallende bezoekersaantallen opgekrikt moeten worden.

Geen nieuwe bijdrage
Boesjes benadrukt dat het Waddenfonds vooral subsidie verstrekt voor nieuwe ontwikkelingen en projecten, en niet voor het oplossen van financiële problemen. De formele subsidierelatie met het WEC is wat Boesjes betreft beëindigd. Een nieuwe bijdrage vanuit het Waddenfonds ligt volgens hem dan ook niet voor de hand.

Helemaal dicht gooit hij de deur niet. Komen er plannen voor een andere inrichting of nieuwe activiteiten ‘dan kunnen wij eventueel wel meedenken’.

Geen reddingsrol NPG
Ook directeur Nienke Baars van het Nationaal Programma Groningen (een samenwerkingsverband van het Rijk, de provincie en gemeenten) ziet geen verantwoordelijkheid voor haar organisatie. Het regionale stimuleringsfonds betaalde 8,5 miljoen euro voor de bouw van het WEC. Ze erkent dat het bij het WEC anders loopt dan bij de toekenning van het geld was voorzien.

‘Onze bijdragen worden van tevoren getoetst, onder meer door een onafhankelijke beoordelingscommissie. Het project is goedgekeurd, mede met het idee dat het een zeer belangrijke betekenis heeft voor de regio’, legt Baars uit.

Vanuit ‘de breedte van het NPG-programma’ ziet Baars geen reddingsrol voor zich. Als die er al komt, dan zou het initiatief moeten komen van de provincie of gemeente, die het NPG daarvoor om geld vragen.

Niet op tafel geweest
Ook een gezamenlijke actie van de grote financiers zoals het Waddenfonds, het NPG, de provincie en de gemeente is binnen het bestuur van het NPG nog niet besproken. ‘Dat is bij ons nog niet op tafel geweest.’

Over het beeld dat nu ontstaat, dat in Groningen alle betrokken partijen achteroverleunen en afwachten waar het WEC zelf mee komt, zegt Baars: ‘Ik snap dat het zo overkomt.’

Geen soelaas vanuit Nij Begun
Onder meer econoom en hoogleraar Jouke van Dijk suggereerde vorige week dat Nij Begun zou kunnen bijspringen. Eén van de speerpunten van dat programma is immers de versterking van toerisme en de vrijetijdseconomie, redeneert Van Dijk. Vanuit deze ‘sorry-voor-de-aardbevingenpot’ zijn er miljoenen gereserveerd.

Nij Begun-kwartiermaker Jakob Klompien laat weten dat hij niet door het WEC is benaderd voor ondersteuning. Bovendien, stelt hij: ‘Gelet op de acuutheid en complexiteit van de situatie biedt een langere Nij Begun-procedure geen soelaas.’

Ondernemer moet wachten
Wie wel in actie wil komen, is de Amsterdamse vastgoedondernemer en investeerder Michael van de Kuit. Hij behoort tot de rijkste mensen van ons land: vorig jaar stond hij op plek 258 in de Quote 500, met een geschat vermogen van 265 miljoen euro. Van de Kuit is onder meer eigenaar van GelreDome in Arnhem en wilde in 2022 de noodlijdende voetbalclub Vitesse kopen.

Van de Kuit maakte zijn intentie om het zeehondencentrum over te nemen vorige week bekend bij WEC-directeur Wemmenhove. ‘Maar hij wilde toch eerst kijken of de politiek en groene organisaties hem kunnen redden. Dus wij staan eigenlijk al vanaf moment één in de wachtrij.’

De vastgoedondernemer is niet te spreken over het besluit van het WEC om eerst in te zetten op (financiële) steun vanuit de politiek en het publiek. ‘Bij een faillissement is elke dag er één. In dat licht heb ik gezegd: we moeten snel om tafel. Dan kunnen we kijken wat er aan de hand is en snel schakelen, zodat een faillissement voorkomen kan worden.’

‘Als zij via donaties het geld ophalen, wordt dat geld gebruikt om de put te dempen. En als de politiek het zeehondencentrum redt, hartstikke goed’, vervolgt hij. ‘Maar ja, de vraag is: gebeurt het dan over een half jaar of over een jaar niet weer?’

Reddingslijn van 1,75 miljoen
Naast een eventuele overname ligt er nóg een concreet reddingsplan. Tijdens een vergadering dinsdagochtend van het WEC en waarbij ook de schuldeisers aanwezig waren, kwam hoofdaannemer Bouwgroep Dijkstra Draisma met een voorstel voor een hypothecaire, renteloze lening van 1,75 miljoen euro voor een periode van twee jaar. Samen met de ingezamelde donaties kan daarmee de totale schuld van bijna 3 miljoen euro worden afgelost.

De meeste schuldeisers, waaronder Elzinga Wegenbouw, staan positief tegenover het plan. ‘Dit is een oplossing waar iedereen vrede mee heeft’, zegt Ynze Elzinga van Elzinga Wegenbouw, die zelf nog een kleine twee ton tegoed heeft van het WEC. ‘Pak dit met open armen aan, want zo’n kans krijg je nooit meer. Dan heeft iedereen zijn geld en heeft het WEC twee jaar de tijd om de exploitatie op orde te krijgen.’

Het aanbod moet nog met de gemeente worden besproken. Die staat er volgens Elzinga hoogstwaarschijnlijk ook positief tegenover. Toch heeft het WEC ook dit aanbod nog niet geaccepteerd. De leiding wil dat de schuldeisers genoegen nemen met enkel het opgehaalde donatiegeld (circa 1,25 miljoen euro), wat neerkomt op zo’n 40 procent van hun vorderingen.

Komende maandag verwachten de schuldeisers via de advocaat van het WEC uitsluitsel te krijgen.

Eigen rol
Mocht het voor het WEC toch tot een faillissement komen, dan nog ziet Van de Kuit heil in een overname. Hoe dan ook vindt de Amsterdammer het van belang dat het zeehondencentrum blijft bestaan: ‘In welke vorm dan ook.’

Wemmenhove wil niet inhoudelijk ingaan op het aanbod van Van de Kuit. Over wat het NPG en het Waddenfonds laten weten, zegt de WEC-directeur: ‘Ik kan me voorstellen dat iedere organisatie vanuit haar eigen rol en mogelijkheden naar de situatie kijkt. Onze aandacht richt zich nu op het vinden van een toekomstperspectief voor het WEC.’