TEXEL – Maritiem archeologen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hebben bij Texel een belangrijke ontdekking gedaan. Na zes weken duikonderzoek bij Burgzand Noord 3, in de Waddenzee, blijkt dat er niet één, maar twee scheepswrakken liggen. De wrakken liggen naast elkaar en deels over elkaar heen.

Burgzand Noord 3 is sinds 1988 het eerste beschermde rijksmonument onder water. Lange tijd werd gedacht dat het mogelijk om het VOC-schip ‘De Rob’ ging, dat in 1640 verging. Of dat ook echt zo is, blijft na het onderzoek nog onzeker. Wel is duidelijk geworden dat de vindplaats complexer is dan eerder werd gedacht.

Tekst loopt door onder de video

Projectleider en maritiem archeoloog Thijs Coenen noemt de ontdekking bijzonder. “Ik vind het ontzettend gaaf dat we hebben aangetoond dat het twee schepen zijn, want dat is gewoon nog niet eerder gebeurd hier in Nederland.” Het oostelijke wrak is het wrak dat al bekend stond als Burgzand Noord 3. Dit is mogelijk ‘De Rob’. Het westelijke wrak is nieuw ontdekt en heeft de naam Burgzand Noord 21 gekregen. Van beide schepen is de herkomst nog niet zeker.

Tijdens het onderzoek zijn delen van beide wrakken vrijgelegd. Bij het oostelijke wrak groeven de archeologen onder meer het achterschip, de kiel, de voorsteven en het galjoen vrij. Bij het westelijke wrak werd onder meer het voorschip onderzocht en is bij de grote mast een proefsleuf gegraven.

Een van de belangrijkste vondsten is een plank van een kist uit het oostelijke wrak. Daarop staan vermoedelijk initialen van een koopman of handelaar. Die initialen zijn later weer doorgekrast, wat het onderzoek lastig maakt. Toch kan de plank volgens Coenen belangrijk zijn. “Dat zou wel eens een sleutel kunnen zijn tot identificatie van een van de wrakken.”

Ook werd in het vermoedelijke wrak van De Rob een keramieken veldfles gevonden die uit West-Frankrijk komt. Bij Burgzand Noord 21 vonden de archeologen onder meer de onderkaak van een hond.

Na het onderzoek zijn de wrakken weer afgedekt. Dat is nodig om het hout te beschermen tegen paalworm, golfslag en mogelijke schade door visserij. “Anders ben je het kwijt”, zegt Coenen. “Dan is ook het hele verhaal weg.”